Je hebt servergegevens — een hostnaam, een gebruikersnaam, een wachtwoord — maar niemand heeft je verteld welk protocol je moet gebruiken. Of je stelt een FTP-tool in en moet kiezen tussen FTP, SFTP en FTPS. Hoe kom je erachter welk protocol bij jouw server past?
Deze gids legt uit hoe je het protocol van je server bepaalt en wat elke optie in de praktijk betekent.
De drie protocollen uitgelegd
Kort samengevat (voor de volledige technische vergelijking, zie onze uitgebreide vergelijking van SFTP vs FTPS):
- FTP — het originele File Transfer Protocol. Geen versleuteling. Gebruikt poort 21. Nog steeds gangbaar op interne netwerken en bij oudere hosting.
- SFTP — SSH File Transfer Protocol. Volledig versleuteld, draait via SSH op poort 22. De moderne standaard voor veilige overdrachten. Ondersteunt sleutelgebaseerde authenticatie.
- FTPS — FTP over TLS. Voegt TLS-versleuteling toe aan het standaard FTP-protocol. Gebruikt poort 21 (expliciete modus) of poort 990 (impliciete modus). Vereist een servercertificaat.
Hoe bepaal je welk protocol jouw server gebruikt?
1. Vraag het aan je hostingprovider of systeembeheerder
Dit is altijd de snelste weg. Heb je een hostingaccount, controleer dan je welkomstmail of de documentatie van de provider. Daar staat doorgaans iets als "FTP-server: ftp.voorbeeld.nl, poort 21" of "SFTP beschikbaar op poort 22." Verbind je met een server die door iemand anders wordt beheerd, vraag het dan rechtstreeks — zij weten welke protocollen actief zijn.
2. Bekijk het configuratiescherm van je hosting
Beheer je de server via cPanel, Plesk of DirectAdmin, kijk dan in de FTP-instellingen. Daar staan de beschikbare protocollen en poorten vermeld. cPanel biedt standaard doorgaans zowel FTP (poort 21) als SFTP (poort 22) aan.
3. Let op het poortnummer
Poortnummers geven een betrouwbare aanwijzing:
- Poort 22 — vrijwel zeker SFTP (dit is de SSH-poort)
- Poort 21 — FTP of FTPS (expliciet)
- Poort 990 — FTPS impliciet
Krijg je inloggegevens met poort 22, probeer dan eerst SFTP. Poort 21 kan zowel gewoon FTP als expliciete FTPS zijn — je kunt dit bepalen door beide te proberen of de servereigenaar te vragen.
4. Probeer gewoon verbinding te maken
De meeste FTP-tools — waaronder FTPull en FTPush — geven een duidelijke foutmelding als je het verkeerde protocol gebruikt. Als SFTP op poort 22 mislukt met "verbinding geweigerd", probeer dan FTP op poort 21. Als FTP verbinding maakt maar je ziet een certificaat- of TLS-gerelateerde melding, is het waarschijnlijk FTPS. Uitproberen is een prima aanpak als het protocol nergens gedocumenteerd staat.
5. Controleer de opgeslagen instellingen van je FTP-client
Heb je eerder verbinding gemaakt met deze server via een andere tool, controleer dan de opgeslagen verbindingsinstellingen — het protocol en de poort staan daar opgeslagen.
Gangbare servertypen en hun standaardinstellingen
cPanel-hosting
FTP op poort 21 en SFTP op poort 22 zijn doorgaans beide beschikbaar. Controleer cPanel → FTP-accounts voor details.
Plesk-hosting
Net als cPanel — FTP en SFTP zijn meestal allebei beschikbaar. Plesk → FTP-toegang toont de instellingen.
Synology NAS
FTP, SFTP en FTPS zijn allemaal instelbaar via DSM → Configuratiescherm → Bestandsservices → FTP.
QNAP NAS
Alle drie de protocollen beschikbaar via QTS → Configuratiescherm → Netwerkservices → FTP.
Dedicated Linux-server
SFTP is altijd beschikbaar als SSH actief is — geen aparte installatie nodig. Voor FTP moet je een FTP-daemon installeren (vsftpd, ProFTPD).
Windows Server
FTP en FTPS via IIS (Internet Information Services). SFTP vereist een aparte SSH-server (OpenSSH of WinSCP-server).
Welk protocol kies je als je de keuze hebt?
Als je server zowel FTP als SFTP ondersteunt, kies dan SFTP. Het is versleuteld, eenvoudiger voor firewalls (één poort), en als de server SSH heeft ingeschakeld — wat vrijwel alle moderne servers hebben — is SFTP beschikbaar zonder extra configuratie.
Gebruik FTPS als je provider of de server van een klant dat uitdrukkelijk vereist, of als je werkt in een op Windows gebaseerde infrastructuur waarbij IIS de FTP beheert.
Gebruik gewoon FTP alleen op interne netwerken waar versleuteling geen punt is, of bij verbinding met oude systemen die geen van de beveiligde varianten ondersteunen.
Verbinding maken met FTPSuite
In FTPull en FTPush kies je het protocol met één klik in de verbindingsinstellingen. Voer de hostnaam, poort en inloggegevens in, kies FTP / SFTP / FTPS uit het keuzemenu en sla op. De app verwerkt de onderliggende verbindingsverschillen automatisch.
Wil je van protocol wisselen — bijvoorbeeld van FTP naar SFTP upgraden — bewerk dan de verbinding, pas het protocol en de poort aan en sla op. Al het andere blijft hetzelfde.